Star Wars: Last Jedi Eleştirisi

159

Star Wars eleştirilerini ikiye ayırmak gerekir. Birincisi sinematografik olarak inceleyip eleştirenler, diğeri ise fanların eleştirileri. Fanların eleştirileri toz kondurmayan cinsten olabilse de aynı zamanda oldukça acımasız da olabilir. Seriye bir sinema eleştirisi gözüyle bakılırsa eğer, film hakkında söylenecek şeyler daha adaletli olacaktır.

star wars last jedi-rey

Öncelikle Last Jedi‘ın bir önceki Force Awakens‘dan daha iyi bir film olduğunu söylemeliyiz. Fakat yönetmen Rian Johnson‘ın J.J. Abrahams‘ın kurduğu sinema dili üzerinden ilerlediğini ve ikinci filmde bunun yine de fazla dışına çıkamadığını öngörmeliyiz. Bu sinema dili evrensel bir odaklanma şerbeti içeriyor. Yani her kesime hitap edebilecek bir sanat yapıtı… Beş yaşında bir çocuğa da, kırk yaşında bir kadına da aynı hazzı aldıran bir sinema dilinden bahsediyoruz. Bunu yapmak için cesaret, dostluk, aile gibi evrensel insanoğlu mefhumlarını filmin içine ekerek; kurgunuzu bunun üzerinden işlersiniz. İşte herkesin mutlaka filmi eleştirmeden önce bilmesi gereken şey bu! +18, bol kanlı bir Star Wars düşünülemez.(Gerçi Revenge of the Sith‘de neredeyse kan çıkacaktı.)

Mesela Wolverine serisini ele alalım. En son 2017 tarihli Logan filminde yönetmen Mangold, filmin sinema dilini 180 derece değiştirmişti. Ortaya neredeyse bir süper kahraman başyapıtı çıktı. Bir süper kahramanın güçlerini yitirmeye başlaması ve ailesini koruma içgüdüsü üzerinden kurguyu işleyen Mangold, seyircinin kalbi ile yüksek bir empati kurdu. Wolverine’in pençeleri artık kansız değildi. Kafatasların içinden adamantium pençelerini geçirişini yakın çekimden izledik. Kurgunun dramatikliği de en nihayetinde Hugh Jackman ve Patrick Stewart gibi iki tiyatro kökenli oyuncunun bütün potansiyelini ortaya çıkarmıştı. Fakat tüm dünyada ülke siyasetlerini bile etkileyecek kadar fenomen olmuş, modern bilimin yükselişine bile katkıda bulunmuş bir filmi öyle kendi kafanızdaki sanat anlayışına göre yorumlayamazsınız!

empire strikes back

Empire Strikes Back ve Return of the Jedi‘ın sırrı neydi peki? Sinema tarihine en iyi bilim kurgular olarak adlarını yazdırmıştı bu filmler. Yönetmenler gerçekten maharetliydi fakat bu iki filmin kurgusuna bakarsanız, altı bölümlük kusursuz bir bilim kurgu hikayesinin kırılma noktasıydı bu bölümlerin hikayeleri. Aynı zamanda serinin ana karakterleri Darth Vader, Luke Skywalker, Han Solo ilahlaştırılmış bir sinema fenomeni olmuşlardı. Yönetmenler karakterlerini kendi fenomenleri ile beslerken arka planda büyük bir savaşın kurgusu dönüyordu. Bütün şerbetler tutmuştu.

star-wars-last-jedi-02

Ufak bir gezintiden sonra Star Wars: Last Jedi‘a tekrar dönelim. Öncelikle kahraman problemini çözdüğümüzü iddia edebilirim. Ne derseniz deyin Kylo Ren(Adam Driver) ve Rey(Daisy Ridley) rollerine tam olarak oturmuşlar. Özellikle Darth Vader‘ın heybetine zerre kadar yaklaşamadığı iddia edilen Kylo Ren karakterinin donukluğunun aslında iyi ve kötü arsında dokuduğu mekik ve gerçekten ne olursa olsun kötülüğü daha çekici bulan, iyilerle beraber yaşamış bir erkeğin çıkmazlarını yansıtan Adam Driver’ın oyunculuğunun ve karakterinin zihinsel çıkmazına verdiği tepkileri bu filmde daha sindirilebilir olarak gördük. Yani bize Sith kötülüğünü aşama aşama zerk etti Adam Driver. Daisy Ridley  ise Rey karakterinin gelişimi ile bir Jedi gibi görünmeye başladı. Kadın süper karakterleri küçümsemek dünya üzerinde uzun zamandan beri süregelen bir gelenek aslında. En az okunma oranına sahip çizgi romanlar zaten kadın karakterlerinindir. Daisy Ridley’in çocuksu ses tonu ve İngiliz aksanı dışında oyunculuk ve karaktere bürünememe gibi bir problemi yok.

rey kylo ren

En nihayetinde Mark Hamill gibi bir efsaneyi de Luke Skywalker olarak izledik filmde. Hemde öyle saçı sakalı evrene karışmış bir bilge olarak değil. Halen güç ve Jedi  kavramı arasında gidip gelen ve ‘Kusursuz Akış’ içinde kendini yokluğunda daha yararlı bulan bir düşünce insanı olarak. Özellikle filmin son yarım saatinde bütün efsanesi ile arzı endam etmesi çocukları anıları ile bağ kuran bütün Star Wars hayranlarını mest edecek cinstendi.

En nihayetinde filmi küçümsemek budalalık. Serinin fenomeninden ayrıştırırsak, gerçekten kaliteli bir bilim kurgu var karşımızda. Serinin bir filmi olarak ele alırsak; efsane olan bölümlerden biri değil. Ama asla acımasızca eleştirilecek kadar kötü bir film Last Jedi.

Hüseyin Ütün
www.huseyinutun.com